Emmi's Pen (10): Spartacus voluit

Emmi’s Pen is een tweewekelijkse blog op onze website. Danseres Emmi Pennanen neemt je mee in de coulissen van het balletgezelschap. In elk blogbericht zoomt ze in op een specifiek aspect van het leven bij Ballet Vlaanderen.

Spartacus voluit

Vorig jaar in juni, net voor de zomerbreak, begonnen we aan het immense leerproces dat de instudering van Joeri Grigorovitsj’ Spartacus-ballet vergt. De assistenten van de werelberoemde choreograaf, Oxana Tsvetnitskaya en Ruslan Pronin, kwamen naar onze studio’s om ons de eerste passen van het drie uur durende ballet aan te leren. Ze dompelden ons instant onder in een andere wereld. De Russische taal, video’s van het Bolsjoi Ballet, een zeer hoog tempo en moeilijke posities waren nog maar enkele elementen die ons overspoelden. Terwijl we op andere stukken in ons repertoire moesten werken, kwamen Oxana en Ruslan regelmatig voor een week of twee weer naar ons toe voor Spartacus-tijd. Nu is het zover. De première komt eraan. Ik kan je verzekeren dat het werkproces bijzonder intensief is deze laatste maand, nu onze grenzen voortdurend verlegd worden richting perfectie.

Rusland, waar veel grote klassiekers als Het Zwanenmeer en Doornroosje werden gecreëerd, is gekend voor zijn heel strenge Vaganova-training. Deze methode staat voor eindeloos trainen en een strikte discipline, waardoor alle dansers naar één vorm gekneed worden. De twee voornaamste gezelschappen — het Bolsjoi Ballet en het Mariinsky Ballet — hebben elk meer dan 200 dansers, wat hen meteen bij de grootste balletgezelschappen ter wereld brengt. Spartacus, op de meeslepende muziek van Aram Katsjatoerian en met virtuoze solo’s en bruisende groepsdansen, is een van de parels van Joeri Grigorovitsj’ oeuvre. Dat maakt dat we nu recht in het hart van die Russische ballettraditie stappen, en dan nog wel met een ballet dat tot vorig jaar nooit door een Europees gezelschap gebracht werd. Geloof me dat het opwindend was en een hele uitdaging, maar ook een beetje intimiderend.

Al van bij de eerste repetitie heerst er spartaanse discipline in de studio. Geen fout blijft onopgemerkt. Vooral in het begin werd er voortdurend gestopt en hernomen, net zo lang tot het kleinste detail goed zat. Als je dan bedenkt dat elke dans in dit ballet fysiek erg zwaar is, dan durf ik bekennen dat er niet alleen veel zweet, maar soms ook (bijna) tranen vloeiden. Dit ballet heeft een brede waaier aandachtspunten. Een bepaald stuk vergt ultieme precisie; twaalf vrouwen moeten hun vingers in exact dezelfde positie houden, op dezelfde hoogte, elke pas moet even lang zijn, elke pose of hoek moet identiek zijn bij alle dansers. Een ander is dan weer zo explosief en zo snel dat je denkt dat de vloer uit gloeiende lava bestaat. Terwijl je wild wordt rondgegooid, moet je bovenlichaam vrij en je armen ontspannen blijven. Niet evident. De mannen hebben het nog moeilijker en moeten werkelijk al hun kracht en karakter bovenspitten. Ze lopen en springen, heffen de zwaarden, zwieren hun benen de hoogte in en laten een wervelwind van kracht en energie ontstaan. Voor de principals is Spartacus het equivalent van een hordenloop-marathon. Ze dragen en acteren dit hartverscheurende drama, terwijl ze voortdurend technische hoogstandjes moeten uitvoeren. Natuurlijk steeds met finesse en controle, en liefst alsof het moeiteloos gaat.

Ondanks hoe uitputtend en veeleisend dit werk — en eigenlijk het hele seizoen — ook is, het geeft zoveel voldoening. Elke dag weer van je job terugkomen en weten dat je alles hebt gegeven, wekt nog steeds trots en zelfvertrouwen op. Ons repertoire is uiterst exclusief. Als danser bij een gezelschap kies je de stukken die je danst niet zelf. Elk jaar krijgen we het programma voorgesteld en maken we er automatisch deel van uit. Maar geleid door wereldvermaarde specialisten aan zulke producties mogen werken, is een waar privilege. Elk proces verdiept ons artistiek kunnen en maakt het mogelijk om onze passie nog meer te beleven en de vrije loop te laten.

Lees ook