Het verhaal van Les Bienveillantes in twee minuten

Onze wereldcreatie van seizoen 2018-2019 is een klepper: de controversiƫle bestseller Les Bienveillantes van Jonathan Littell wordt omgevormd tot een spectaculaire, indringende operavoorstelling. Maar waar gaat dat boek precies over?

Barok en incest

In de roman Les Bienveillantes blikt Max Aue terug op zijn leven. Op het eerste zicht is op Max niets aan te merken: hij is een verfijnde, gecultiveerde intellectueel, met een voorliefde voor barokmuziek en Bach.

Maar Max sleept een zware last met zich mee. Hij heeft een incestueuze relatie met zijn zus Una, een verstoorde haat-liefde-verhouding met zijn moeder en haar nieuwe partner. En dan hebben we het nog niet over zijn grootste geheim: zijn verleden als SS-officier...

Geen berouw

Max is getuige en mededader van de ontzettende gruwel van het naziregime. Hij is misschien geen massamoordenaar, maar hij was wel een essentiële schakel in de organisatie van de jodenuitroeiing. In de roman ontmoet hij alle belangrijke figuren van het nazi-apparaat.

Terwijl Max terugkijkt op die periode, toont hij geen berouw over zijn daden. Een ander, zo is zijn centrale gedachte, zou in zijn plaats net hetzelfde gedaan hebben. Hij voelt zich dus allesbehalve medeplichtig.

De moderne geschiedenis heeft, meen ik, intussen afdoende bewezen dat iedereen, of vrijwel iedereen, in een bepaalde combinatie van omstandigheden doet wat hem wordt opgedragen, en neemt u het mij niet kwalijk, maar er is weinig kans dat u een uitzondering bent, net zomin als ik.

Jansen en Janssen

Hoe verder het verhaal gaat, hoe meer de nachtmerrie van de oorlog en het in toenemende mate gestoorde persoonlijke leven van Max in elkaar overlopen.

Zo komen zijn moeder en haar nieuwe man plots op verdachte wijze om het leven. Twee detectives, Clemens en Weser - denk Jansen en Janssen - achtervolgen Max om zijn alibi te checken, maar hij doet zijn uiterste best om hen te ontlopen. Max blijft ook verlangen naar zijn ondertussen gehuwde zus Una en geeft zich over aan talrijke seksuele fantasieën, nu het nog kan.

Want wanneer Berlijn valt, en het Duitse Rijk tot zijn einde komt, muist Max ervan onder. In het inferno kan hij de tenue en identiteit van een gesneuvelde Franse soldaat stelen. Zonder een spoor achter te laten, en zonder enige berechtiging, kan Max een nieuw leven in Frankrijk beginnen.

 

Ben je benieuwd hoe de operaversie van Littells roman eruit zal zien? Les Bienveillantes speelt van 24 april tot 2 mei in Antwerpen, en van 12 tot 18 mei in Gent.

Ik kom naar de voorstelling


Meer operanieuws: