Privémilities van Ivan Khovanski palmen Antwerpen en Gent in

“Met zijn keuzes voor deze nieuwe productie bewijst David Alden alweer zijn talent om zaken te abstraheren en terug te brengen tot hun ware essentie. Dat uit zich in het concept voor het decor van bewegende afgeronde muren, dat een beklijvende Kafkajaanse sfeer creëert. Door intelligente en niet mis te verstane signalen helpt Alden en zijn team (...) de kijker om binnen het ingewikkelde plot te begrijpen wie wie is en waar we ons bevinden.”

“De sterke personenregie van Alden doorheen de opera maken deze productie erg boeiend. (...) Vermeldenswaardig zijn ook de indrukwekkende en onheilspellende schaduwen die worden gecreëerd door de ingenieuze belichting van Adam Silverman.”

“Het koor en orkest van Opera Vlaanderen o.l.v. Dmitri Jurowski overtreffen zichzelf. Het orkest doet de dichte, donkere orkestratie die zo eigen is aan Moesorgski's werk tot zijn recht komen. (...) Niets dan lof ook voor het versterkte koor van Opera Vlaanderen (...) Alleen al het instuderen van deze partituur in het Russisch is een titanenwerk. Het overtuigend acteerwerk, en de krachtige sound die nooit schreeuwerig wordt verklaart waarom dit koor o.l.v. Jan Schweiger op het verlanglijstje staat van menig operaregisseur.”

“Andere grote troef van David Alden is de Kroatische bas Ante Jerkunovica die zijn debuut maakt als Ivan Khovanski. Hij is het die met zijn uitzonderlijk acteertalent en sterke persoonlijkheid een aantal van de regiekeuzes doet slagen. (...) Ook vocaal gesproken een mooie prestatie van Jerkunica, die een erg nobel stemgeluid heeft dat egaal klinkt over de volledige tessituur. Indrukwekkende prestatie ook van Alexey Tikhomirov die als Dosifej weet te ontroeren met zijn krachtige en fluwelen geluid. (...) Elena Manistina is dan weer de gedroomde Marfa.(...) Dmitry Golovnin, die debuteert in de rol van Andrei Khovanski, en ook de kleinere rollen bevestigen hetzelfde hoge vocale niveau van de solistencast.”

Lees meer

Klaagzang voor Rusland ***

“Het is een machtig, monumentaal werk dat het uiterste vergt van de uitvoerders. Vooral van het koor, dat de eigenlijke hoofdrol krijgt. (...) Zijn [Moesorgski's] krachtigste muziek reserveerde hij voor koorpassages waarin dat lot bezongen wordt. Het uitgebreide koor van Opera Vlaanderen geeft daar op een indrukwekkende manier een stem aan.”

“Verder is Khovansjtjsina in alle opzichten een vakkundig gemaakte opera. De massascènes zijn sober en puntgaaf, al heb je de indruk dat de Antwerpse scène er iets te benepen voor is. Ook de belichting is knap.”

“de bassen Dmitri Golovnin (Khovanski) en Alexey Tikhomirov (Dosifej) steken er met kop en schouders bovenuit. Ook Elena Manistina (Marfa) weet het publiek te ontroeren. Dirigent Dmitri Jurowski houdt het muzikaal spannend. Hij kan zich uitleven in deze door en door Russische opera, die hem duidelijk in de vingers zit.”

Russische opera maakt je niet vrolijk

“Een religieus conflict tussen vernieuwers en conservatieven. Een politiek conflict tussen tsaar en edellieden. Een liefdesconflict tussen echtgenoot en bedrogen echtgenote. 'Khovansjtsjina' uit 1886 van Modest Moessorgski lijst alle mogelijke conflicten in een mensenleven op. Alsof hij een opera wilde schrijven die alle andere overbodig maakte. Het werk is voor publiek, regisseur en cast een hele uitdaging.”

'Despoot in de coulissen'

“In Shostakovich’ Lady Macbeth bevestigde Jurowski vorig seizoen nog maar eens dat het Russische repertoire hem op het lijf geschreven is. Het smartelijke en het tragische, maar ook de ironie en het cynisme: de dirigent weet hoe hij dat alles muzikaal gestalte moet geven.”

“Ook het slot mist zijn effect niet. Sober maar doeltreffend wekt Alden de suggestie van een alles verterend vuur; een ontketende Jurowski zet de trommelvliezen in lichterlaaie.”

Lees meer

In somber Rusland biedt de vuurdood verlossing

“Diens orkestratie doet geen poging de bittere pil te verzoeten: onheilszwangere pauken, militant koper en klokgelui steunen meanderende solo's van voornamelijk lage mannenstemmen. Die werden vrijdag bij de première in Antwerpen meestal uitstekend vertolkt.”​

“Jurowski hanteert een grof penseel dat niet misstaat. Het orkest realiseert ondanks de kleine strijkersbezetting een diepe klank. Maar bovenal is dit de voorstelling van het koor, voortdurend krachtig aanwezig als soldatenmassa, zoemende kerkgemeenschap of als buitenstaanders.”

Lees het volledige artikel

Tussen nuance en cliché ***½

“Regisseur David Alden heeft terecht gezien dat die actualiteit en de kronkelwegen van het stuk het gemakkelijkst zijn weer te geven in een abstracte omgeving. Het decor van Paul Steinberg bestaat uit gekromde panelen en gordijnen, die vaak trechtervormig worden opgesteld, zodat de het speelvlak eindigt in een smalle doorgang. Een symbool voor de begripsverenging die het gezamenlijke kenmerk is van de vele personages.”

“Jurowski slaagt er in de eenheid die Sjostakovitsj in het stuk heeft gebracht, geloofwaardig te maken. Veel orkestrale momenten zijn met gevoel voor kleur en spanning opgebouwd (...) Het mooist geschakeerd zijn weer Julia Gertseva als Marfa en Oleg Bryjak als Sjaklovity.”

Lees het volledige artikel

Dit decor is zoals een Chinese puzzel, met drie wanden die voortdurend van opstelling veranderen

Repeteren voor de Russische Revolutie

“Aan heftige emoties geen gebrek in Khovansjtsjina, volgens dirigent Dmitri Jurowski: "Liefde, politiek, religie; alles waar we vandaag mee worstelen is in deze opera aanwezig."”

“Twee koorleden vonden het instuderen van de zangpartijen een fluitje van een cent: Alexander en Artjom spreken thuis Russisch. "Ik vind Russisch mooier dan Nederlands. Het is eigenlijk niet zo'n moeilijke taal", vertelt Alexander.”

“Die massachoreografie wordt muzikaal in goede banen geleid door chef-dirigent Dmitri Jurowski, telg van een bekend Moskovisch dirigentengeslacht. Het is evident dat deze productie hem nauw aan het hart ligt: "Khovansjtsjina toont dat die spanningen tussen conservatieve en progressieve krachten er altijd al waren. Er is niet veel veranderd. Als we niet oppassen eindigt de Krimcrisis zoals deze opera, en dat is vrij dramatisch."”

Jongens (11) leren koorgenoten Russisch

“Ze zijn 11, Artjom Van de Velde en Alexander Blansaer. Amper 11. Maar zie, als hun vrienden van het kinderkoor Opera Vlaanderen straks Russisch zingen alsof ze nooit wat anders hebben gedaan, is dat hun verdienste. 'Meesters' Artjom en Alexander zongen de tekst voor. "De rest moest het dan nazingen en dan hoorden wij of de uitspraak goed was.”

Lees meer

Terug