"Waltz weet hoe hij bij zangers spelplezier kan losweken"

“De tweede operaregie van Oscarwinnaar Christoph Waltz drijft de soberheid tot het uiterste. Maar wat in Rosenkavalier gezocht subtiel leek, wordt in Falstaff helder.”

“In Christoph Waltz’ enscenering voor Opera Vlaanderen is er zeker humor, maar vaak is die van het bitterzoete soort. Dat past bij het hoofdpersonage. Voor een levensgenieter is ouder worden vaak een kwestie van de laatste kans (...) Waltz weet hoe hij bij zangers spelplezier kan losweken”

“Scène volgt op scène met perfect aangehouden tempo. Sommige (...) gaan op ontroerende wijze naar de essentie van het stuk. Andere lijken frivole spelletjes, maar nooit zonder een wrange ondergrond. Net als Verdi’s muziek, die een heldere lach virtuoos verweeft met nostalgie en stille wanhoop.”

“Ook in dit laatste deel is de timing weer perfect. Daar dragen ook de minutieuze, enigszins koele, kamermuzikale directie van Tomáš Netopil en het zeer gedisciplineerde, precieze orkest toe bij. Moet het nog gezegd dat er uitstekend wordt gezongen en geacteerd, zonder sterallures? Toch enkele namen: Craig Colclough als Falstaff, Jacquelyn Wagner als Alice Ford, Julien Behr als Fenton en de jonge Anat Edri als Nannetta.”

Lees meer

“Wie het laatst lacht, lacht het best”

“Dat heb je met acteurs. Niemand beter dan zij kunnen een mens op het verkeerde been zetten. Als het dan nog gaat om een acteur die in zijn carrière al twee Oscars heeft gewonnen, moet je helemaal oppassen.”

“Het verhaal en de muziek van 'Falstaff' zitten ingenieus in elkaar. Veel tierelantijntjes hoef je als regisseur niet te verzinnen. Het is een terechte keuze van Waltz om zich te concentreren op de subtiliteit en de wrangheid van de personages.”

“Als het doek na de pauze weer opengaat, kom je in een andere wereld terecht. Er werd zowaar geapplaudisseerd voor de eerste noot weerklonk. De truc van Waltz verklappen zou de pret van de verrassing bederven. Maar het is een knappe vondst die de muziek en de dramatiek van het verhaal opstuwt. 'Wie het laatst lacht, lacht het best' is de slotzin van de opera. Waarschijnlijk had Waltz die in het achterhoofd toen hij zijn operaconcept vormgaf.”

Lees meer

“Regisseur Christoph Waltz gooit de clichés overboord” ★★★★

“Regisseur Christoph Waltz gooit de clichés overboord en koestert duidelijk sympathie voor deze antiheld. Wat hij haarscherp toont: alleen al door gewoon te zijn wie hij is, roept Falstaff heftige reacties op.”

“Wat Waltz wint, is directheid: hij omzeilt de karikatuur en de platte overdrijving. Zijn theater schept ruimte voor de muziek. Dirigent Tomas Netopil haakt daar perfect op in. Netopil houdt er een tintelende vaart in, maar doseert waar melancholie de kop opsteekt. De Amerikaanse bariton Craig Colclough speelt Falstaff met aplomb. De farce puurt hij niet uit tics, maar uit slimme timing. Ook bij het dameskwartet, met een Jacquelyn Wagner als de gehaaide Miss Ford, hoor je niets dan spelplezier.”

“De sfeer is dubbel: mysterieus en feeëriek, maar ook bitter door de hardhandigheid waarmee Falstaff zijn vernedering moet ondergaan. (...) Dat stemt tot nadenken. Ook al houdt Verdi ons tot slot voor, dat alles in de wereld alleen maar gekheid is.”

Lees meer

Zwischen dem Gekicher hat Christoph Waltz mit genauem Ohr die Möglichkeit eines anderen Lebens herausgehört und nicht burlesk darüber hinweginszeniert.

Muziek en een goed verhaal, dat is wat telt in de opera

Christoph Waltz (61) is terug in Antwerpen. De acteur en Oscarwinnaar, bekroond voor zijn vertolking in twee Tarantino-films, debuteerde in 2013 als operaregisseur met Der Rosenkavalier. Het smaakte naar meer. Nu staat Falstaff, Verdi's muzikale testament, op de affiche. Het is een wrede komedie: een oude zwerver-met-stamboom denkt dat hij nog altijd jonge harten kan veroveren. De 'vrolijke vrouwtjes van Windsor' en hun aanhang jagen hem op als een zondebok.

Outsider, zonderling: wat zou Falstaff vandaag zijn?

'We denken graag dat we in een sterk geëvolueerde tijd leven, dat we zo vooruitstrevend zijn. Terwijl dat een illusie is en het laagje beschavingsvernis dun blijft. Dit soort scenario's blijft zich herhalen: een vreemd element is eerst aantrekkelijk voor zijn omgeving, maar vormt uiteindelijk een bedreiging.'

'Falstaff is iemand die maskers doet vallen. Niet omdat hij zo'n beeldenstormer is, wel omdat hij rechtdoorzee is. Ook als hij iedereen danig op de zenuwen werkt. Zijn opvatting over maatschappelijke eer is gevat realistisch, zelfs poëtisch.'

Waarom is Falstaff een typisch eindejaarsspektakel?

'Omdat we dan hunkeren naar feest en naar amusement met een laagje diepere betekenis? Het is een illusie: december is niet minder deprimerend dan de andere maanden (lacht).' 'Dit is de Verdi waar ik het meest van houd: het dichtst bij theater. In zijn late werken herzag hij zijn relatie tot opera. Muziek en een goed verhaal, dat wou hij brengen. Zonder veel versiering, zonder interpretatieve capriolen. Dat is ook wat ik voor ogen heb.'

Lees meer (betalend artikel)

Jezelf leuk vinden is tijdverlies

Voor de tweede keer komt Waltz naar Opera Vlaanderen om er te regisseren. De eerste poging vier jaar geleden was met Der Rosenkavalier van Richard Strauss. Erg veel Weense charme, juist. Nu keert hij terug met een zo mogelijk nog iconischer - en moeilijker - stuk: Falstaff van Giuseppe Verdi, naar Shakespeare.

"Omwille van het plezier dat opera mij geeft", zegt Waltz. "Omdat ik wil weten of ik er verder in kan gaan. Om te zien of ik heb bijgeleerd. Of ik dichter kom bij wat ik wil, of mijn methode klopt. Na mijn eerste productie heb ik tijd gemaakt voor zelfkritiek. Anders was mijn tijd slecht besteed geweest. Jezelf leuk vinden, is tijdverlies."

Waarom Falstaff?

"Er zijn wel raakpunten tussen Rosenkavalier en Falstaff: ze verbinden allebei tragiek en komiek en ze hebben twee heel vergelijkbare personages: Falstaff zelf en baron Ochs, twee oudere bad boys. Het tragische aan Falstaff is enerzijds dat hij ouder wordt en anderzijds dat zijn tegenspeelsters hem tamelijk onheus behandelen. Hij krijgt daar extreem depressieve momenten van, waarop hij zichzelf en de hele wereld in vraag stelt.

"Maar hij kan zich op een haast heldhaftige manier uit de depressie bevrijden. Hij slaagt erin om in de wereld nog een leefbare plaats voor zichzelf te vinden. Leefbaar, niet voordelig! Dat wordt uiteraard door minder rijpe en minder gezonde mensen als hij verstaan als ijdelheid, zelfzuchtigheid, gebrek aan zelfkennis. Maar ik vind het een heel verdienstelijke eigenschap."

Lees meer (betalend artikel)

Steracteur sterregisseur

Christoph Waltz: Het is altijd tijd voor Falstaff . Een goed verhaal zegt iets over élke tijd. Ik wil geen statement maken met Falstaff , maar je kunt het niet ontkennen: de worstelingen van de personages zijn dezelfde als de worstelingen van onze samenleving.

Verdi’s librettist Arrigo Boito had, voor hij aan Falstaff begon, The Merry Wives of Windsor en King Henry IV van William Shakespeare gelezen: in beide stukken komt Falstaff voor. De Falstaff in zijn libretto is een vadsige ridder die zijn rekeningen niet kan betalen en aast op een rijke vrouw. Hij maakt avances bij twee kandidates, maar die besluiten om hem in de maling te nemen. Het verhaal toont hoe iemand informatie ontvangt, die vervolgens niet checkt maar ze wél gebruikt om zich op een manier te gedragen die hijzelf amusant vindt – ook al is ze schadelijk voor anderen. Ik besef het: dat klinkt immens actueel. (lacht) Falstaff gaat niet over Donald Trump, maar zijn verhaal illustreert de escalatie van krankzinnigheid wel waar we vandaag met z’n allen de getuigen van zijn.

Falstaff besluit: ‘De wereld is een grap.’ Gaat u met hem akkoord?

Waltz: Deels, maar ik wil mijn interpretatie niet opdringen. Een belangrijkere zin in zijn slotrede is deze: ‘Elke mens is het voorwerp van spot.’ De kracht van theater is dat we er samen lachen om onze onvolmaaktheid – die is de essentie van het mens-zijn. Falstaff belichaamt haar door de manier waarop hij anderen kleineert en kwetst. Het maakt de opera tegelijk grappig en pijnlijk herkenbaar.

 

 

Lees meer (betalend artikel)

Christoph Waltz, Directing Opera, Moves From Tarantino to Verdi

ANTWERP, Belgium — Christoph Waltz acts musically — even operatically. Characters like the cunning S.S. officer he played in Quentin Tarantino’s film “Inglourious Basterds,” for which he won the first of two Oscars, and the sybaritic profiteer in the coming “Downsizing” draw much of their sly charisma from Mr. Waltz’s artful flow and pacing, and his command of vocal shades from soft purr to sharp steel.

So his latest incarnation is a natural fit, though it may surprise some fans: Mr. Waltz is the director of a new production of Verdi’s “Falstaff” for Opera Vlaanderen that opens here on Dec. 13 and then travels to the company’s theater in Ghent.

For him, film and opera aren’t so different.

Mr. Waltz maintains that the kind of nuanced and precise acting that he honed in the theater and on movie sets can be applied to opera. “Not that I want to revolutionize opera,” he said. “But if I can achieve specificity and precision in the acting — well, I wanted to see if that’s possible. ‘Rosenkavalier’ showed me, at least, that it wasn’t a bad idea to pursue that. I didn’t get there all the way, so this is my second shot.”

“Falstaff” is Mr. Waltz’s second go at directing opera, after leading Strauss’s “Der Rosenkavalier” here in 2013. For the company (formerly known as Flemish Opera) he’s part of a continuing effort to harness fresh talent from disciplines outside opera. Next up is a “Pelléas et Mélisande,” whose three directors include the performance artist Marina Abramovic.

Lees meer

Terug